Usunięcie grubego konaru pozostawia ranę, której drzewo nie zabliźnia tak jak skóra. Roślina stopniowo odgradza uszkodzone drewno i narasta nad nim tkanką od brzegów cięcia. O tempie tego procesu decydują stan drzewa, wielkość rany oraz sposób wykonania zabiegu. Jeden nierówny lub zbyt głęboki rzaz może zwiększyć ryzyko pęknięcia kory, zamierania tkanek i rozwoju zgnilizny.
Najpierw wykonaj cięcie bez odrywania kory
Ciężkiego konaru nie należy odcinać jednym ruchem przy samym pniu. Masa gałęzi może zerwać pas kory i odsłonić drewno na znacznie większej powierzchni. Bezpieczniejsza jest metoda trzech cięć. Pierwsze, płytkie nacięcie wykonuje się od spodu konaru, około 20–30 cm od miejsca jego nasady. Drugie cięcie prowadzi się od góry, nieco dalej od pnia. Po odpadnięciu głównej części gałęzi można usunąć pozostały kikut.
Ostatni rzaz powinien przebiegać tuż za obrączką, czyli zgrubieniem widocznym u nasady konaru. Nie wolno ciąć równo z pniem ani usuwać obrączki. Znajdują się w niej tkanki, które uczestniczą w odgradzaniu rany. Nie należy też zostawiać długiego kikuta, ponieważ może on zamierać i stać się miejscem rozwoju grzybów.
Oczyść ranę, ale jej nie powiększaj
Po cięciu trzeba ocenić powierzchnię rany. Ostry sprzęt pozostawia równą krawędź, która sprzyja narastaniu tkanki przyrannej. Jeśli piła poszarpała korę, można ostrożnie usunąć tylko luźne fragmenty. Nie należy wycinać zdrowej kory ani nadawać ranie regularnego, owalnego kształtu. Takie działanie zwiększa powierzchnię odsłoniętego drewna.
Narzędzia powinny być czyste i ostre. Po usuwaniu chorego drewna trzeba je zdezynfekować przed kolejnym cięciem. Zabiegu lepiej nie wykonywać podczas deszczu, gdy wilgotna powierzchnia sprzyja przenoszeniu patogenów.
Czy ranę trzeba smarować preparatem?
Zdrowe drzewo po prawidłowym cięciu zwykle samo odgradza uszkodzenie. Szczelne farby, smoły i przypadkowe uszczelniacze mogą zatrzymywać wilgoć. Nie przyspieszają też narastania tkanek. Z tego powodu nie należy automatycznie pokrywać każdej rany grubą warstwą preparatu.
Dobrze dobrana maść do ran drzew może znaleźć zastosowanie w określonych sytuacjach, na przykład przy dużym ryzyku infekcji, po usunięciu chorej tkanki lub wtedy, gdy zaleca ją specjalista dla danego gatunku. Preparat musi być przeznaczony do żywych drzew. Należy nakładać go zgodnie z etykietą, na czystą powierzchnię, bez zalewania zdrowej kory.
Pomóż drzewu odzyskać równowagę
Po usunięciu grubego konaru drzewo traci część powierzchni liści i zapasów energii. Nie należy więc od razu wykonywać kolejnych silnych cięć. Zabiegi można rozłożyć na kilka sezonów, zwłaszcza u starszych okazów.
W czasie suszy drzewo potrzebuje głębokiego podlewania. Warstwa ściółki ogranicza parowanie i chroni korzenie, ale nie powinna dotykać pnia. Nie ma potrzeby stosowania wysokich dawek nawozu azotowego „na gojenie”, ponieważ mogą one pobudzić słabe, gwałtowne przyrosty.
Obserwacja po cięciu zapobiega większym stratom
Ranę trzeba kontrolować przez kolejne miesiące. Pęknięcia, wycieki, owocniki grzybów, obumieranie kory lub zamieranie części korony wymagają oceny arborysty. Fachową pomoc należy wybrać także wtedy, gdy konar znajduje się wysoko, rośnie nad budynkiem albo jego usunięcie może zmienić równowagę całej korony. Staranny rzaz, rozsądne użycie preparatu i spokojna pielęgnacja dają drzewu najlepsze warunki do ograniczenia skutków cięcia.
